10.sınıf fizik kuvvet ve hareket ünitesi iki boyutta sabit ivmeli hareket, yukarı doğru eğik atış hareketi ders notları


K noktasından yatayla α açısı yapacak şekilde vo hızıyla atılan cisim şekildeki gibi yörüngede hareket ederek yere düşer.
1- Cisim iki boyutta hareket eder.
2- Yatayda düzgün doğrusal hareket yapar ve yatay hızı hareket boyunca sabittir.
4- Düşeyde önce yukarı doğru atış hareketi yapar, tepe noktasından sonra serbest düşme hareketi yapar.
Düşey ve yatay ilk hızları bulma (vox ve voy)

Şekildeki α açısının sinüs ve kosinüs değerlerini kullanarak hızın bileşenleri aşağıdaki eşitlikten bulabiliriz.


vo = ilk hız
vox = yatay ilk hız
voy = düşey ilk hız
veya açı değeri 37º veya 53º ise özel üçgenlerden;

Havada kalma süresi (uçuş süresi) bulma:
Havada kalma süresi düşey hıza bağlıdır.
cisim maksimum yüksekliğe çıkış süresi;
voy = g.tçıkış

Çıkış süresi iniş süresine eşittir

İniş ve çıkış süreleri toplamı uçuş süresini verir, uçuş süresi havada kalma süresidir.

Menzili (x) bulma
Cismin atıldığı konumla yere düştüğü konum arası yatay uzaklığına menzil denir.
Cismin yatay hızına bağlıdır.
Cisim yatayda düzgün doğrusal hareket yapar, hızı sabittir.

Örnek :

Cisim yatayla 37º açı yapacak şekilde atılıyor. Buna göre,
a) Cisim düşey ve yatay hızı kaç m/s dir?
b) Cismin havada kalma süresi kaç saniyedir?
c) Cismin menzili kaç metredir?
(cos37 = 0,8; sin37=0,6; g=10 m/s2)
Çözüm:
a) Cismin yatay ve düşey hızları;

vox = vo.cos37
vox = 20.0,8 = 16 m/s
vox = 16 m/s düşey hız
voy = vo.sin37
voy = 20.0,6
voy = 12 m/s yatay hız
veya özel üçgenlerden bulabiliriz.

b) Havada kalma süresi;
voy = g.tçıkış
12 = 10.tçıkış
tçıkış = 1,2 saniye
tuçuş = tiniş + tçıkış
tuçuş= 1,2 + 1,2 = 2,4 saniye
c) Cismin menzili;
xmenzil = vox.tuçuş
xmenzil = 16.2,4
xmenzil = 38,4 metre





