9.sınıf fizik, kuvvet ve hareket ünitesi vektörler konu anlatımı, vektörlerin özellikleri, eşit ve zıt vektörler, vektörü taşıma ve toplama
Vektörel büyüklük
Bir sayı ve birimin yanında yön ile ifade edilen büyüklüklere vektörel büyüklük denir.
Hız, ivme, yer değiştirme, kuvvet, ağırlık ve momentum vektörel büyüklüktür.
Vektörel büyüklüklerde sembolün üzerinde ok (->) işareti bulunur.
Vektör
Yönlendirilmiş doğru parçasına vektör denir.
Bir vektörün:
– Başlangıç (uygulama) noktası
– Doğrultusu
– Yönü
– Büyüklüğü (sayı değeri)
özellikleri bulunur.
Vektör özellikleri
1- Eşit vektörler
Büyüklüğü ve yönü aynı vektörlere eşit vektör denir.
2- Zıt vektörler
Büyüklüğü aynı, yönleri zıt vektörlere zıt vektör denir.
Örnek:
A, B, C ve D vektörlerinin büyüklükleri eşit ve 2 birimdir.
A ile B vektörü eşit vektörlerdir.
eşit vektörler aşağıdaki şekilde yazılabilir.
A ile C veya B ile C zıt vektörlerdir.
zıt vektörler aşağıdaki şekilde yazılabilir.
3- Vektörleri taşıma
Vektörün yönü ve büyüklüğü değiştirilmeden (paralel) yer değiştirilmesi
4- Vektörleri skaler bir sayı ile çarpma ve bölme
Pozitif bir sayı ile çarpılırsa veya bölünürse sadece büyüklüğü değişir.
Negatif bir sayı ile çarpılırsa veya bölünürse yönü ve büyüklüğü değişir.
Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi,
A vektörü 2 sayısıyla ile çarpıldığında büyüklüğü 2 katına çıkmıştır ancak yönü aynıdır.
A vektörü -2 sayı ile çarpıldığında vektörün büyüklüğü ile beraber yönü de değişmiştir.
5- Değişme özelliği
Vektörleri toplarken vektörlerin sırası değişse de toplamı değişmez.
Vektör simülasyonu
Aşağıdaki simülasyondan vektörleri uç uca ekleme ve vektör bileşenleriyle ilgili çalışma yapabilirsiniz.
