9.sınıf fizik kuvvet ve hareket ünitesi skaler ve vektörel nicelikler, vektörlerin özelikleri konu anlatımı
Skaler büyüklükler
Sadece sayı ve birim ile ifade edilebilen büyüklüklere skaler büyüklük denir.
Sürat, alınan yol, enerji, güç, kütle, hacim, özkütle, uzunluk, zaman ve sıcaklık örnek verilebilir.
Temel büyüklükler skaler büyüklüktür.
Örnek:
Kütle skaler bir büyüklüktür, kütleyi ifade ederken sadece sayı ve birim kullanırız.
Vektörel büyüklükler
Sayı, birim ve bir yönle ifade edilen büyüklüklere vektörel büyüklük denir.
Hız, yer değiştirme, ivme, kuvvet, ağırlık, momentum, elektrik alanı ve manyetik alan örnek verilebilir.
Örnek:
Hız vektörel bir büyüklüktür, hızı ifade ederken sayı ve birimin yanında yön de kullanırız.
veya
1- Vektörel büyüklükler yönlendirilmiş doğru parçası ile gösterilir. Bu gösterime vektör denir.
Aşağıda K dan L ye doğru bir vektör çizilmiştir.
Vökterlerde başlangıç noktası, doğrultu, yön ve şiddet bulunur
2- Vektörel bir büyüklüğün sembolü üzerinde bir ok işareti ile gösterilir.
Aşağıda kuvvet ve hız niceliklerinin vektörel gösterimi için sembollerin üzerine sağa doğru ok çizilmiştir.
3- Eşit vektörler :
Yönü, doğrultusu ve şiddeti eşit olan vektörlerdir.
Yukarıdaki şekilde A ve B vektörleri büyüklükleri eşit ve 1 birimdir ve aynı yönde iki vektördür.
4- Zıt vektörler :
Doğrultusu ve şiddeti aynı, yönü zıt vektörlerdir.
Yukarıdaki şekilde A ve B vektörleri büyüklükleri eşit ve 1 birimdir ancak zıt yönde iki vektördür.
Vektörler daha ayrıntılı şekilde vektörler konusunda işlenecektir.
