9.sınıf fizik kuvvet ve hareket ünitesi, temel ve türetilmiş nicelikler ile SI birim sistemi konu anlatımı
SI birim sistemi
Dünya üzerinde aynı büyüklükler için farklı birimlerinin kullanılması bilimsel alanda karmaşıklığa yol açtığından, bilim insanları ortak ölçü birimleri belirlemiştir.
IS (Uluslararası Birimler Sistemi) hemen hemen her ülkenin kabul ettiği standart ve ortak kullanılan metrik sistemdir.
Temel büyüklükleri ifade ederken metre, kilogram ve saniye (mks) gibi SI birimleri kullanırız.
Temel büyüklükler
Temel büyüklükler nelerdir, tanımları, sembolleri, birimleri ve ölçü aletlerini tanıyalım.
1-Kütle
Değişmeyen madde miktarına kütle denir.
Bir cismin kütlesi dünya veya uzayın her yerinde aynıdır, değişmez.
Fizikte kütle m harfi ile gösterilir.
Birimi kilogram (kg) dir. (SI)
Kütle eşit kollu terazi ile ölçülür.
2- Işık şiddeti
Işık kaynağından birim zaman yayılan enerjinin ölçüsüne ışık şiddeti denir.
Birimi Candela (cd) dir. (SI)
Fizikte I harfiyle sembolize edilir.
Işık şiddeti fotometre ile ölçülür.
3- Sıcaklık
Bir ortamda bulunan taneciklerin ortalama kinetik enerjilerinin ölçüsüne sıcaklık denir.
Birimi Kelvin (K) dir. (SI)
Sıcaklık T harfi ile gösterilir.
Sıcaklık termometre ile ölçülür.
4- Akım şiddeti
Bir telin bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarına akım şiddet denir.
Birimi Amper (A) dir. (SI)
i harfi ile gösterilir.
Akım şiddeti ampermetre ile ölçülür.
5- Madde miktarı
Kimyasal olarak (moleküler veya atomik düzeyde) madde miktarının veren bir büyüklüktür.
Birimi mol dür. (SI)
n harfiyle gösterilir.
Hesaplama ile bulunur. Ölçme aleti bulunmaz.
Avogadro sayısı kadar atom ya da molekül içeren maddeye 1 mol denir
6- Uzunluk
Bir maddenin boyunu ifade eden büyüklüğe uzunluk denir.
Birimi metre (m) dir. (SI)
L harfiyle gösterilir.
Uzunluk metre veya mezura ile ölçülür.
Küresel şekle sahip cisimlerin çapını kumpas ile ölçeriz.
7- Zaman
Zaman birimi saniye (s) dir. (SI)
Zaman t harfiyle gösterilir.
Zaman kronometre ile ölçülür.
Temel büyüklüklerin tümü skaler büyüklüklerdir.
Temel büyüklüklerin birimleri SI sistemine göre verilmiştir.
