Seçmeli astronomi ve uzay bilimleri dersi yazılı hazırlık soruları ve cevapları. Açık uçlu sorular ve boşluk doldurma soruları.
Astronomi 1.Dönem 1. yazılı hazırlık soruları
1) Astronomi nedir?
2) Astronominin alt dallarını yazın, bir tanesini açıklayınız.
3) Işın türlerini frekanslarına göre küçükten büyüğe yazınız.
4) Gözlemsel astronomi nedir, çeşitlerini yazınız.
5) Hangi ışık türlerini toplayan teleskoplar atmosfer dışına yerleştirilir.
6) Kaç tür optik teleskop vardır yazınız.
7) Astronomik ölçü birimleri nelerdir?
8) Evren nedir?
9) Gökadalar kaça ayrılır, türlerini yazınız.
10) Güneş sistemi hangi gökadada bulunur? Bu gökada hangi tür gökadalar içindedir?
Cevaplar:
1) Astronomi gök cisimlerini ve evreni inceleyen gözleme dayalı bir bilim dalıdır.
2) Astronomi alt dalları; astrofizik, astromatematik, astrokimya, astrobiyoloji, astrojeoloji ve arkeoastronomi dir.
Astrofizik: Gök cisimlerinden gelen ışığı inceleyerek analiz eden ve ilgili gök cisminin fiziksel ve kimyasal yapısı hakkında çalışmalar yapan astronomi alt dalıdır.
3) Işık türleri frekanslarına göre küçükten büyüğe doğru sırasıyla radyo dalgaları, mikrodalgalar, kızılötesi dalgalar, görünür ışık, morötesi dalgalar, X ışınları ve gama ışınlarıdır.
4) Gözlemsel astronomi evreni ve gök cisimlerini gözlemleyen ve verileri kaydeden astronomi ana alt dalıdır.
Gözlemsel astronomi çeşitleri; Optik astronomi, radyo astronomi, kızılötesi astronomi, morötesi astronomi, x ışını astronomisi ve gama ışını astronomisi dir.
5) Yer’in atmosferinde bulunan su buharı, karbondioksit ve ozon nedeniyle gök cisimlerinden yayılan ışık türlerinin bir kısmı atmosferden geçemez. Bu nedenle geçemeyen bu ışık türleri ile gözlemler yapılabilmesi için teleskoplar atmosfer dışına yerleştirilir.
X ışını ve gama ışını teleskopları atmosfer dışına yerleştirilir.
6) Aynalı, mercekli ve katadioptrik teleskop olmak üzere üç tür optik teleskop vardır.
7) Astronomik ölçü birimleri ışık yılı (Iy), astronomi birimi (AB) ve parsek (Pc) dir.
8) Uzaydan ve uzaydaki tüm gök cisimlerinden, enerjiden ve zamandan oluşan yapıya evren denir.
9) Gök adalar üçe ayrılır, bunlar eliptik gök adalar, spiral gök adalar ve düzensiz gök adalardır.
10) Güneş sistemi samanyolu gök adasında bulunur. Samanyolu spiral gök adalara örnektir.
Boşluk doldurma soruları-1
1- Batlamyus ……………… Merkezli Evren Modeli’ni savunmuştur.
2- Kopernik ……………… Merkezli Evren Modeli’ni savunmuştur.
3- Astronomi ……………… astronomi ve …………… astronomi olmak üzere iki ana alt dala ayrılır.
4- Astronominin alt dallarından biri olan ……………… gök cisimlerinden gelen ışığı inceleyip, açıklamaya çalışır.
5- Elektromanyetik spektrum içinde en küçük dalga boylu ışınlar ……………… ışınlarıdır.
6- Görünür ışık astronomisi olarak da bilinen ……………… astronomi teleskoplar vasıtasıyla elektromanyetik tayf içindeki görünür ışığı yakalayarak gök cisimlerini inceler.
7- Mekanik bir mesafe ve açı ölçüm aleti olan ……………… gök cisimlerinin yüksekliğini ölçmek için kullanılan araçtır.
8- Teleskopların ışığı toplayan yüzeyine ……………… adı verilir.
9- Hem ayna hem mercek kullanılarak tasarlanan teleskoplara ……………… teleskop adı verilir.
10- Bazı teleskoplarda gök cisimlerinin etrafında renkli halkaların oluşmasına ……………… denir.
Anahtar kelimeler:
Boşluk doldurma soruları-2
1- Uzayı, uzayda bulunan tüm gök cisimlerini, zamanı ve enerjiyi kapsayan yapıya ……………… denir.
2- Gök cisimlerinden kopmuş küçük kaya parçalarına ……………… denir.
3- Evrende kütlesi olmasına rağmen ışık yaymayan, bu nedenle de gözlem araçlarıyla doğrudan gözlenemeyen yapıya ……………… denir.
4- Samanyolu Gök Adası’nın disk bileşenlerinin yanında ……………… kolları da bulunur.
5- Yer, Güneş sisteminde içten dışa doğru ……………… sıradaki gezegendir.
6- Merkür karasal gezegenler grubunda yer alırken Neptün …………… gezegenler sınıfında yer alır.
7- Kepler’in 1. Yasası’na göre gezegenleri odaklarından birinde Güneş’in bulunduğu ……………… yörüngelerde dolanır.
8- Samanyolu Gök Adası’nın merkezinde süper kütleli bir …………… vardır.
9- Astronomide yıldızların görünen parlaklıkları ……………… ölçeği ile karşılaştırılır.
10- Çok yüksek manyetik alana sahip nötron yıldızlarına ……………… veya pulsar denir.
11- Güneş, evriminin sonunda içe doğru çöker ve ……………… olur.
12- Uzaklığı belirlenmek istenen bir cismin, iki farklı noktadan gözlemlendiğinde arka plandaki cisimlere göre değişen konumunun açı cinsinden karşılığına …………… denir.
Anahtar kelimeler:
Astronomi 1.Dönem 2. yazılı hazırlık soruları
1) Güneş sistemindeki gezegenleri ve cüce gezegenleri yazınız.
2) Kepler yasalarını yazınız.
3) Gök küresi nedir?
4) Küresel kon düzeneği nedir?
5) Kuzey yarım küreden bakıldığında gökyüzünde Yer’in dönme eksenin yaklaşık ucunda görünen yıldızın ismi nedir?
6) Yer kendi ekseni etrafında bir tur dönüşünü hangi yönde ve ne kadarlık sürede tamamlar?
7) Paralaks nedir?
8) Olay ufku nedir?
9) Bulutsular kaça ayrılır, türlerini yazınız.
10) Aşağıda verilen yıldız türüne göre yıldızın son evresini yazınız.
a) Güneş benzeri yıldız:
b) Büyük kütleli yıldız:
Cevaplar :
1) Güneş sistemimizdeki gezegenler: Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün
Cüce gezegenler: Ceres, Plüton, Eris, Haumea ve Makemake
2) Kepler yasaları: Yörüngeler yasası, Alanlar yasası ve periyotlar yasası
3) Merkezinde Yer’in bulunduğu ve tüm gök cisimlerinin üzerinde hareket ettiği sonsuz büyük yarıçaplı sanal küreye gök küresi adı verilir.
4) Yerküre veya gök küre üzerindeki bir noktanın küre üzerindeki konumunu belirlemeye yarayan yapılara küresel kon düzeneği denir.
5) Polaris (Kutup yıldızı)
6) Batıdan doğuya doğru 24 saatte
7) Bir nesneye olan bakış doğrultunuz değiştiğinde o nesnenin arka planda yer alan daha uzaktaki nesnelere göre konumunun değişmesine paralaks denir.
Paralaks gezegen, yıldız, gök ada gibi uzaydaki gök cisimlerinin Dünya’dan uzaklıklarını belirlemek için kullanılır.
8) Kara delik etrafında, kütle çekiminden dolayı ışık dâhil içine giren hiçbir şeyin kaçamadığı bölgenin sınırına o kara deliğin olay ufku denir.
9) Bulutsular beşe ayrılır, Alma (emisyon) bulutsusu, yansıma bulutsu, karanlık bulutsu, gezegenimsi bulutsu ve süpernova kalıntıları
10) a) Güneş benzeri yıldız: Beyaz cüce
b) Büyük kütleli yıldız: Karadelik veya nötron yıldızı
