11.sınıf fizik vektörler, vektörlerde toplama, bileşke kuvvetin en büyük ve en küçük değerini bulma
Büyüklükleri birbirinden farklı ve A, B, ve C olarak verilmiş herhangi üç kuvvet olsun,
Bu üç kuvvetin büyüklüklerine A > B > C şeklinde diyelim,
Bileşke kuvvetin en büyük değerini bulma;
Kuvvetlerin üçü de aynı yönde ise bileşke kuvvet en büyük değeri alır, yani üç kuvvetin büyüklüğü cebirsel toplamdır.
Rmaks = A + B + C
Vektörlerde uç uca ekleme yöntemiyle bileşke bulunur.
Bileşke kuvvetin en küçük değerini bulma;
Üç kuvvetin bileşkesinin en küçük değerini bulurken iki farklı yol kullanılır.
I- En büyük kuvvetin büyüklüğü, diğer iki kuvvetin büyüklüğü toplamından küçükse,
Yani A < B + C ise bileşke kuvvetin en küçük değeri sıfır olur.
A < B + C ise Rmin = 0
II- En büyük kuvvetin büyüklüğü, diğer iki kuvvetin büyüklüğü toplamından büyükse,
Yani A > B + C ise bileşke kuvvetin en küçük değeri,
A > B + C ise Rmin = A – (B + C) ile bulunur,
ÖRNEKLER :
SORU-1:
Büyüklükleri 12 N, 8 N ve 6 N olan herhangi üç kuvvetin bileşkesinin en büyük ve küçük değeri kaç Newton’dur?
En büyük değer :
Soruda kuvvetlerin yönleri verilmemiş, aynı yönde olduklarını düşünelim, buna göre üç kuvvetin büyüklükleri toplanır ve bileşke en büyük değeri alır;
Rmaks = 12 + 8 + 6 = 26 N olur.
En küçük değeri :
En büyük kuvvetin büyüklüğü diğer iki kuvvetin büyüklükleri toplamından az olduğu için;
(12 < 18 + 6 )
en küçük bileşke değeri sıfırdır.
Rmin = 0
SORU-2 :
Büyüklükleri 18 N, 10 N ve 4 N olan kuvvetlerin en büyük ve küçük bileşke değerleri kaç Newton’dur?
En büyük değer :
Rmaks = 18 + 10 + 4 = 32 N bulunur.
En küçük değer :
En büyük kuvvetin büyüklüğü diğer iki kuvvetin büyüklükleri toplamından fazla olduğundan;
(18 > 10 + 4)
Bileşke kuvvet değeri, büyük kuvvetin diğer iki kuvvetin toplamı arasındaki farktır.
Rmin = 18 – ( 10 + 4 )
Rmin = 4 N bulunur.
